آخرین خبرها
خانه / دریافت فايل هاي آموزشي / کتاب / کتاب “البنک اللاربوی فی الاسلام”

کتاب “البنک اللاربوی فی الاسلام”

معرفي کتاب

کتاب «البنک اللاربوی فی الاسلام: اطروحة للتعویض عن الربا، و دراسة لکافه اوجه نشاطا للبنوک فی ضوء الفقه الاسلامی» تألیف شهید سیدمحمدباقر صدر است. در این کتاب روش‌های جایگزینی در عملیات بانکی با استفاده از موازین فقهی ارائه شده است که در این عملیات بانکی ربا صورت نگیرد و در عین حال سپرده‌گذاری و سرمایه‌گذاری نیز شکوفا شده و گسترش یابد. نگارنده، نخست کلیاتی در مورد ابعاد مختلف فقهی معاملات بانکی و طرح ویژه خویش برای غیر ربوی کردن این معاملات و سپس توصیفی از نظام بانک‌داری بدون ربا ارائه می‌نماید. آنگاه الگوی جدید تنظیم روابط بانک‌ها با سپرده‌گذاران و سرمایه‌گذاران و تشویق آنان به سرمایه‌گذاری در نظام بانکی را مطرح می‍کند و ضمن تقسیم سپرده‌ها به ثابت و دیداری و تبیین مفهوم مضاربه در فقه اسلامی، پیشنهاداتی در مورد شروط لازم برای سپرده‌گذار و عضویت در معاملات مضاربه‌ای همراه با حفظ حقوق سپرده‌گذار ارائه می‌نماید. در ادامه، نویسنده به حقوق بانک و سیاست‌های آن در جهت از بین بردن معاملات ربوی بانکی اشاره می‍کند و شرایط خاص برای جذب سپرده مازاد بر نیاز مردم، شروط قرض گیرندگان از بانک و ضرورت وجود سرمایه زیاد برای بانک بدون ربا را بررسی نموده است. نوع نگاه فقهی ـ فلسفی نویسنده باعث شده است تا در بسیاری از موارد استخراج حکم فقهی در خصوص معاملات بانکی، ماهیت معاملات و نه ظاهر آن را ملاک اصلی حکم قرار دهد.

برخي ديدگاه ها

در همین راستا شهید صدر شرط ضمان بر عامل مضاربه را موجب تبدیل قرارداد مضاربه به قرض و تنزیل دین (خرید دین به قیمت کمتر) را ماهیتاً قرض ربوی دانسته است. همچنین طبق نظر فقهی ایشان مضاربه تنها اختصاص به تجارت ندارد و در سایر زمینه‌های اقتصادی نیز به کار می‌رود. همین نوع نگاه ایشان باعث شده تا الگوی ایشان با شکل بانکداری بدون ربا در ایران تفاوت‌های بنیادی داشته باشد. در بخش دوم کتاب، نویسنده به بررسی وظایف اساسی بانک‌ها در پرتو الگوی مطرح شده توسط خویش پرداخته است و نوع خدمات بانکی، افتتاح حساب جاری، شرایط برداشت از حساب، شروط سپرده‌های مدت‌دار (ثابت) و سپرده‌های پس انداز و سایر خدمات بانکی مانند خدمات تهاتری بانکی، وصول سفته، قبول چک، خدمات اوراق مالی، عملیات پذیره‌نویسی، ضمانت‌نامه‌های عالی (کفالات)، اعتبار اسنادی پرداخت وام بانکی و حواله‌های وارداتی و صادراتی بانکی را بیان می‌نماید. نویسنده، در بخش بعدی کتاب به تفاوت‌های احکام مبادلات ارزی در اقسام پول‌ها مانند پول‌های طلا و نقره ، پول‌های با پشتوانه طلا، پول‌های کاغذی ضمانت شده و پول کاغذی اشاره نموده است و شرایط اعطای تسهیلات بانکی بر اساس ضوابط فقه اسلامی را بررسی کرده است. وی سرمایه‌گذاری‌های کلان بانک با سپرده‌های اندک مردم را بیان کرده است. در پایان کتاب دوازده پیوست در مورد فتاوا و دیدگاههای فقهی شهید سیدمحمدباقر صدر در مورد شرط ربوی بودن معاملات بانکی و سپرده‌های بانکی در قالب ودیعه فقهی درج شده است.

ترجمه کتاب

مطالب کتاب “بانک بدون ربا در اسلام” در مورد بانک و بانکداری بدون ربا در اسلام می‌باشد. بر همین اساس کتاب فوق در دو بخش مباحث مورد نظر را مورد بحث قرار داده است.

بخش اول با عنوان «الگوی جدید تنظیم روابط بانک با سپرده‌گذاران و سرمایه‌گذاران»، ابتدا تنظیم روابط بانک با سپرده‌گذاران سپرده‌های ثابت و سرمایه‌گذاران را بیان می‌گردد و چگونگی ساختار رابطه مستقیم بین سپرده‌گذاران و سرمایه‌گذاران و نقش واسه‌ای بانک بدون ربا بین طرفین را بررسی و بیان می‌نماید.

در بخش دوم با عنوان «بررسی وظایف اساسی بانک‌های در پرتو الگوی مطرح شده»، وظایف اساسی بانکهای مرسوم از قبیل خدمات، تسهیلات و سرمایه‌گذاریها را بیان می‌گردد و آن را در چارچوب الگوی مذکور بررسی می‌نماید تا حکم شریعت اسلام و رویکرد بانک بدون ربا از لحاظ تفاوت در انجام آن فعالیتها را بیان نماید.

در بخش سوم کتاب با عنوان «پیوستهای فقهی»، به ترتیب موارد زیر نقد و بررسی شده است. پیوست اول: توجیهات شرعی کردن بهره. پیوست دوم: شرط ظمان بر عامل مضاربه. پیوست سوم: سهم بانک در قالب شرط ضمن عقد. پیوست چهار: راهکاری برای خطر اخلاقی. پیوست پنج: سپرده بانکی در قالب ودیعه فقهی. پیوست شش: وصول چک از بانکی دیگر. پیوست هفت: اخذ اجرت در ازای حواله بانکی. پیوست هشت: اخذ اجرت بانکی در ازای وصول سفته. پیوست نه: تعهد سفته توسط بانک. پیوست ده: ضمانت‌نامه‌های نهایی. پیوست یازده: توجیه بهره بر دیون بانک از تجار واردکننده. پیوست دوازده: دریافت اجرت از متقاضی اعتبارنامه.
در نهایت نیز مقاله‌ای از شهید صدر از کتاب «الاسلام یقود الحیاه» انتخاب و ترجمه شده است که در مورد وظایف و مأموریتهای بانک در جامعه اسلامی بحث می‌نماید.

خرید کتاب

برای کسب اطلاعات بیشتر یا خرید این کتاب می توانید به انتشارات دانشگاه امام صادق علیه السلام رجوع کرده یا به طور مستقیم به لینک زیر بروید.

کتاب بانک بدون ربا در اسلام

درباره‌ی مدیر وبسایت

اینجانب محمد هادی حبیب اللهی دانشجوی دوره دکتری دانشگاه امام صادق در رشته مدیریت مالی هستم. با توجه به ضرورت تحقق نظام مالی اسلامی این سایت را راه اندازی نمودم تا بتوانم دانش خود و منابع لازم در این حوزه را در اختیار دانشجویان و محققان قرار داده و با کمک همه دغدغه مندان گامی مؤثر در راستای تحقق نظام مالی اسلامی بردارم.

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *


9 − 1 =

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <s> <strike> <strong>